భారత అణు ప్రయోగాల్లో నవశకం.. కల్పక్కం రియాక్టర్‌లో 'ఫస్ట్ క్రిటికాలిటీ' సక్సెస్!

భారతదేశ అణుశక్తి రంగంలో ఒక సరికొత్త చరిత్ర ఆవిష్కృతమైంది. తమిళనాడులోని కల్పాక్కంలో ఉన్న ప్రోటోటైప్ ఫాస్ట్ బ్రీడర్ రియాక్టర్ (PFBR) మొదటిసారిగా క్రిటికాలిటీ దశకు చేరుకోవడం ద్వారా శాస్త్ర సాంకేతిక రంగంలో మన దేశ సత్తాను ప్రపంచానికి చాటిచెప్పింది. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ దీనిని భారత సివిల్ న్యూక్లియర్ ప్రస్థానంలో ఒక మైలురాయిగా అభివర్ణించారు. ఈ విజయం వెనుక శాస్త్రవేత్తల దశాబ్దాల కష్టం, పట్టుదల దాగి ఉన్నాయి. అణు ఇంధనాన్ని మండించడమే కాకుండా అంతకంటే ఎక్కువ ఇంధనాన్ని ఉత్పత్తి చేయగల సామర్థ్యం ఈ రియాక్టర్ సొంతం కావడం విశేషం.

ఈ రియాక్టర్ పనితీరు సాధారణ అణు రియాక్టర్లకు భిన్నంగా ఉంటుంది. దీనిని ఫాస్ట్ బ్రీడర్ అని పిలవడానికి ప్రధాన కారణం అది ఖర్చు చేసే ఇంధనం కంటే ఎక్కువ ఇంధనాన్ని తయారు చేయడం. మన దేశం స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో రూపొందించిన ఈ ప్రాజెక్టు భవిష్యత్తులో విద్యుత్ అవసరాలను తీర్చడంలో కీలక పాత్ర పోషించనుంది. లిక్విడ్ సోడియంను కూలెంట్‌గా ఉపయోగించడం వల్ల అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద కూడా ఇది ఎటువంటి ఇబ్బందులు లేకుండా పని చేస్తుంది. దీనిని ఒక మూసివేసిన ఇంధన చక్రంలా పరిగణించవచ్చు, ఎందుకంటే వ్యర్థాలను తిరిగి శుద్ధి చేసి ఉపయోగించుకునే వీలుంటుంది.

క్రిటికాలిటీ అంటే ఏమిటనే సందేహం చాలామందిలో ఉంటుంది. సరళంగా చెప్పాలంటే అణు రియాక్టర్ స్వయంగా గొలుసుకట్టు చర్యను కొనసాగించగలిగే స్థితిని ఇది సూచిస్తుంది. ఈ దశలో శక్తి ఉత్పత్తికి అవసరమైన న్యూట్రాన్లు సమతుల్యంగా విడుదలవుతాయి. ఆపరేషనల్ వ్యాలిడేషన్ ఇంకా భద్రతా పరమైన అంశాల్లో ఇది ఒక క్లియర్ సర్టిఫికెట్ వంటిది. ఈ విజయం తర్వాత భారతదేశం తన వద్ద ఉన్న అపారమైన థోరియం నిల్వలను ఉపయోగించుకునే తదుపరి దశలోకి అడుగుపెట్టనుంది. విదేశీ ఇంధనంపై ఆధారపడకుండా స్వయం సమృద్ధి సాధించడానికి ఇది ఒక గొప్ప మార్గం.

దేశీయ ఇంధన రంగంలో అణుశక్తి వాటా ప్రస్తుతం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ భవిష్యత్తులో ఇది వేగంగా వృద్ధి చెందనుంది. ప్రస్తుతం దాదాపు 8.78 గిగావాట్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం మనకు ఉంది. గత ఏడాది మన అణు విద్యుత్ కేంద్రాలు సుమారు 56,681 మిలియన్ యూనిట్ల విద్యుత్తును గ్రిడ్‌కు అందించాయి. రాబోయే పదేళ్లలో అంటే 2032 చివరి నాటికి ఈ సామర్థ్యాన్ని 22.38 గిగావాట్లకు చేర్చాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇందుకోసం 700 మెగావాట్లు సహా 1000 మెగావాట్ల సామర్థ్యం ఉన్న రియాక్టర్ల నిర్మాణం శరవేగంగా సాగుతోంది.

భారత ప్రభుత్వం దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని అడుగులు వేస్తోంది. 2047 నాటికి అణు విద్యుత్ ఉత్పత్తిని 100 గిగావాట్లకు చేర్చాలని యూనియన్ బడ్జెట్‌లో స్పష్టమైన ప్రణాళికను ప్రకటించింది. ఈ మిషన్ కోసం సుమారు 20 వేల కోట్ల రూపాయలను కేటాయించడం ప్రభుత్వ చిత్తశుద్ధిని తెలియజేస్తోంది. ఆధునిక కాలానికి తగ్గట్టుగా స్మాల్ మోడ్యులర్ రియాక్టర్ల (SMR) అభివృద్ధిపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది. కనీసం ఐదు చిన్న తరహా రియాక్టర్లను 2033 నాటికి అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని శాస్త్రవేత్తలు కృషి చేస్తున్నారు.

వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కోవడంలో అణుశక్తి ఒక క్లీన్ ఎనర్జీ సోర్స్‌గా ఉపయోగపడుతుంది. బొగ్గు వంటి శిలాజ ఇంధనాల వినియోగాన్ని తగ్గించి పర్యావరణ హితమైన విద్యుత్ వైపు మళ్లడం ఇప్పుడున్న తక్షణ అవసరం. ఈ దిశగా కల్పాక్కం రియాక్టర్ సాధించిన విజయం ఒక గొప్ప భరోసాను ఇస్తోంది. భవిష్యత్తు తరాలకు సురక్షితమైన, చౌకైన విద్యుత్తును అందించడంలో ఈ టెక్నాలజీ వెన్నెముకగా నిలుస్తుంది. భారతదేశాన్ని అగ్రగామిగా నిలబెట్టే ప్రయాణంలో ఈ న్యూక్లియర్ మైలురాయి ఎప్పటికీ గుర్తుండిపోతుంది.